Demir eksikliği, özellikle kadınlar arasında sıkça görülmesine rağmen, çoğunlukla “stres, uykusuzluk, yoğun iş temposu” gibi bahanelerle göz ardı edilmektedir.
Oysaki vücuttaki demir düzeyi azaldıkça dokulara ulaşan oksijen miktarı da düşer. Bu durum zamanla kalp rahatsızlıklarından bağışıklık sisteminin zayıflamasına kadar pek çok probleme yol açabilir. Bağışıklığın düşmesiyle birlikte vücut enfeksiyonlarla başa çıkma yeteneğini kaybeder.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Müslüm Süngü, demir eksikliğinin gözden kaçan belirtilerine ve bu konudaki önemli hususlara dikkat çekti…
Dr. Müslüm Süngü
Çocuklarda gelişim kalp ritmini etkileyebilir
Demir eksikliği sadece yorgunluğa neden olmaz. Uzun süre devam ettiğinde fiziksel ve zihinsel performansı düşürür, dikkatte ve öğrenmede zorluk yaratır. Çocuklarda büyüme ve zeka gelişimini olumsuz yönde etkiler. İleri seviyede anemi ise kalbi zorlayarak çarpıntı ve nefes darlığına sebep olabilir.
Erkeklerde kanser belirtisi olabilir
Asıl tehlike, eksikliğin altında yatan sebeptir… Özellikle yetişkin erkekler ve menopoz sonrası kadınlarda demir eksikliği tespit edilirse mide-bağırsak sistemi mutlaka incelenmelidir. Çünkü neden basit bir ülser olabileceği gibi mide ya da kolon kanseri de olabilir.
Kadınlarda en yaygın nedenler yoğun adet kanamaları ve miyomlardır. Ergenlik dönemindeki kız çocuklarında, vejetaryen beslenen bireylerde ve diyet yapan gençlerde risk daha fazla artar. Erkeklere ise rutin olarak demir takviyesi önerilmez; kesinlikle neden araştırılmalıdır.
GÖZARDI EDİLMEMESİ GEREKEN BELİRTİLER
Demir eksikliği gizlice ilerleyebilir. Başlangıçta belirgin bir semptom göstermeyebilir.
İlk belirtiler
Depolar boşaldıkça ilk sinyaller ortaya çıkar:
– Aşırı yorgunluk
– Hızlı yorulma
– Dikkat dağınıklığı
– Baskı hissi (baş dönmesi)
– Kalpte hızlı atım
– Sürekli üşüme durumu.
Etkileri derinleştikçe tablo netleşir
Demir depoları tamamen boşaldığında şu belirtiler ortaya çıkabilir:
– Gözlerin içinde, özellikle alt göz kapağında solgunluk.
–Kırılgan tırnaklar.
–Ağız kenarında çatlaklar
– Aşırı saç dökülmesi.
– Ciltte solgunluk.
Böyle belirtiler yaşayan kişilerin kan testleri ile değerlendirilmesi önemlidir. Hemogram, ferritin, serum demiri ve demir bağlama kapasitesi gibi testler demirin durumunu belirlemeye yardımcı olur.
Tedavi sürecinde ergenlik dönemindeki kız çocukları için risk artabilir
Ergenlik döneminde kız çocuklarında demir eksikliği riski yükselebilir. Özellikle adet döngüsünün başlaması ve yoğun adet kanamaları, vücudun daha fazla demire ihtiyaç duymasına neden olur. Bu dönemde gerekli görülen çocuklara hemogram, ferritin ve demir seviyelerinin değerlendirilmesi büyük önem taşır.
Yorgunluğu yaşam koşullarına atfetmeyin
Demir eksikliği, yoğun yaşam temposunda çoğu zaman normalleşmektedir. Stres, uykusuzluk veya günlük koşuşturma nedeniyle sürekli yorgunluk hissi, performans düşüklüğü, konsantrasyon kaybı ya da saç dökülmesi gibi belirtiler göz ardı edilebilir. Ancak bu şikayetler sürekli hale gelmişse demir eksikliği düşünülmeli ve gerekli kan tetkikleri yapılmalıdır. Bu nedenle devam eden yorgunluk veya benzeri belirtileri sadece hayatın yoğunluğuna bağlamamak hayati öneme sahiptir.
DEMİR EKSİKLİĞİ
Tıbbi danışmanlık olmadan ilaç kullanmayın
Küçük çaplı bir eksiklik beslenme ile düzeltilebilir fakat ileri derecede bir eksiklikte kalpten böbreklere kadar birçok hastalığı olan yaşlı bireylerde yalnızca beslenmek yeterli olmayabilir. Doktor kararı doğrultusunda ağızdan ya da damardan demir tedavisi uygulanabilir veya gerekli durumlarda kan transfüzyonu yapılabilir. Devam eden yorgunluğu yaşam koşullarına atfetmeyin, kendi kendinize takviye almayın; mutlaka bir uzmana danışmalısınız.
SOFRA KÜLTÜRÜNDE DEMİR ALIMININ 3 TEMEL KURALI
1 –Demenizi artıracak besinleri tercih edin: Kırmızı et, ciğer, dalak etleri, mercimek, nohut, kuru fasulye, yumurta sarısı, pekmez, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler ile roka ve maydanoz gibi otlar ile badem,fındık ve kabak çekirdeği tüketin.
2 –C vitamininin emilimi artırıcı etkisini unutmayın: Etten sonra biberler ya da brokoli ile domates tüketmek iyi bir tercihtir. Baklagilleri limonlu salata ile yemek faydalıdır. Portakal,biber,kivi gibi yiyeceklerle birlikte alındığında iron daha iyi emilir.
3 – Çay Ve Kahve Tüketimini Azaltın: Türk mutfağının vazgeçilmezleri olan çay Ve kahve Demirin emilimini engelleyecektir.Yemeklerden sonra içmek en doğrusudur.Bunun yanında Demirin emiliminin engellenmemesi için süt ürünleriyle birlikte alınmamalıdır.Genel olarak yağlı etler,kızartmalar Ve işlenmiş gıdalardan uzak durup balık,yulaf Ve bulgur Gibi lifli gıda kaynaklarını tercih etmek sağlıklı olacaktır .< / P >
